Şehir Nabzı Günlüğü Yazılar

Gizemli Ada Mençuna: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Eleştiri Siyasetin doğasında, insanın özgürlüğü ile sınırlılıkları arasında sürekli bir gerilim bulunur. Bu gerilim, iktidarın varlığından, toplumların kurumsal yapılarından ve ideolojilerin şekillendirdiği dünya görüşlerinden kaynaklanır. Bir yanda güçlü bir iktidarın despotik etkisi, diğer yanda bireysel özgürlüğün sınırsız savunusu; bir yanda kurumsal düzenin sabırlı yapıları, diğer yanda bu yapıların sürekli sorgulanan meşruiyeti… Tüm bunlar toplumsal düzenin karmaşık örüntüsünü oluşturur. Ancak bu karmaşa içinde, siyasetin “iyi”sinin ne olduğuna dair sorular hâlâ netleşmemiştir. Ve işte tam bu noktada, tıpkı gizemli bir ada gibi karşımıza çıkan Mençuna, bir metafor olarak toplumsal ve siyasal yapıları, güç ilişkilerini ve…

İşaretleyerek Okuma: Felsefi Bir Perspektiften Giriş: Anlamın İzinde Kaybolan Yollar Bir gün, bir metin okurken parmaklarımızın sayfa üzerinde gezindiğini, kelimeleri “işaretlediğimizi” fark ettik. Bu, sadece fiziksel bir hareket miydi yoksa anlamı derinlemesine kavramaya yönelik bir çaba mı? Hangi noktada anlam, kelimelerin ötesine geçip, okuyucunun zihnine yerleşiyor? Okuma eylemi, geçmişin ve geleceğin bir arada var olduğu, bir insanın dünyayı anlamlandırmaya çalıştığı bir yolculuk değil midir? Ancak, modern okuma alışkanlıkları giderek daha farklı şekillerde evriliyor. Bilgiye ulaşmanın sayısız yolu varken, gözlerimiz artık sadece satırlarda değil, ekranlarda, semboller üzerinde, renkli metinlerde de geziniyor. Peki, işaretleyerek okuma nedir? Bize ne ifade eder? Bu yazıda,…

C vitamini antioksidan mı? C vitamini, her gün kullandığımız ama aslında ne kadar işlevsel olduğunu pek düşünmediğimiz bir vitamin. Hani şu, bir kış günü grip olmamak için bol bol içtiğimiz, her sabah kalktığımızda “Bir portakal suyu içeyim, C vitamini almış olurum” diye düşündüğümüz o vitamin… Ama gerçekten de C vitamini, antioksidan mı? Yoksa bu sadece bir şehir efsanesi mi? Bu yazıyı yazmaya başlarken, kendi kafamda da netleşmeyen bazı sorular vardı. O yüzden gelin, birlikte bu soruyu biraz daha yakından inceleyelim. C Vitamininin Tarihçesi ve Popülerliği Aslında C vitamini, tarih boyunca çok konuşulmuş, merak edilmiş bir besin. 18. yüzyılda, denizciler arasında…

Psikolojik Bir Mercekten “Sorgu Hakimliği”ne Kısa Bir Giriş İnsan zihnini ve davranışını anlamaya çalışırken bazen en basit görünen sosyal roller bile derin psikolojik dinamikler barındırır. “Sorgu hakimliği” terimi ilk bakışta adli bir kavram gibi görünse de, bilişsel ve duygusal süreçlerle örülü bir deneyimi temsil eder. Bu yazıda, insanın düşünme, hissetme ve diğerleriyle etkileşim kurma biçimleri üzerinden sorgu hakimliği kavramını inceliyorum. Okuyucu olarak kendi içsel deneyimlerinizi de sorgulamanızı sağlayacak sorularla metne eşlik edeceğim. Sorgu Hakimliği Nedir? Sorgu hakimliği, geleneksel hukuk sistemlerinde bir yargıcın sorgu süreçlerini yönlendirdiği bir rolü ifade eder. Ancak bu kavramı psikolojik açıdan ele aldığımızda, bir kişinin bilgi elde…

Patlamalı Ses Nedir? Pedagojik Bir Bakış Hepimiz bir şeyler öğrenirken bazen bir anda zihnimizde bir patlama gibi bir “aha!” anı yaşarız. Bir sorunun cevabını aniden fark ettiğimizde, bir parça puzzle’ın yerine oturduğunu gördüğümüzde, beynimizde tam bir “patlamalı ses” duyulmuş gibi hissederiz. Bu anlar, öğrenmenin en özel ve dönüştürücü anlarıdır. Ancak, patlamalı ses yalnızca içsel bir deneyim değil; eğitimde, özellikle de pedagojik yaklaşımlarda, öğrenme sürecine dair çok daha derin anlamlar taşır. Bu yazıda, patlamalı sesin pedagojik bakış açılarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğini ve eğitimdeki yerini keşfedeceğiz. Bir öğrenciye ilk kez bir kavramın öğretildiği anı düşünün. O karmaşık formül, bir dilin gramer kuralı ya…

Maya Probiyotik Midir? Antropolojik Bir Perspektiften Bir sabah kahvesinin yanında Maya yoğurdu yiyen birinin, bu yemeğin bir “probiyotik” olup olmadığını sorgulaması, aslında düşündürmeye değer bir sorudur. Kültürler arasında yemek, sadece biyolojik bir ihtiyaçtan öte bir anlam taşır. Bir toplumun yemek alışkanlıkları, tarihsel, toplumsal, ekonomik ve dini bağlamlarla şekillenir. Bu yazıda, Maya’nın probiyotik olup olmadığını sorgularken, aslında daha büyük bir soruya yaklaşacağız: Kültürler, sağlık, gıda ve kimlik arasındaki bağları nasıl oluşturur? Maya, hem yediklerimizi hem de kültürel kimliğimizi şekillendiren bir besin mi, yoksa yalnızca bir gıda maddesi mi? Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmeye hevesli bir insan olarak, bu soruya derinlemesine bakacağız. Maya ve…

Aşırı Sinirlenmeye Hangi İlaç İyi Gelir? Hepimiz bir noktada aşırı sinirlenmişizdir. Trafikte birileri önünüzü kesmiştir, bir iş arkadaşınız sizin projeyi çalmaya kalkmıştır ya da bazen sadece yorgunluk ve stresin birleşimiyle bütün bir dünya üzerinize geliyormuş gibi hissedersiniz. İşte o anlarda insanın aklından “Aşırı sinirlenmeye hangi ilaç iyi gelir?” sorusu geçebilir. Ama şunu hemen belirteyim: Sinirlerinizin uçtuğu anlarda, ilaçlar her zaman en iyi çözüm değil. Fakat bazı durumlar var ki, bu sorunun cevabı, her zamankinden biraz daha karmaşık. Sinirlenmek: Biyolojik Olarak Neden Olduğunu Anlayalım İlk önce, sinirlenmenin ne olduğunu anlamak gerek. Sinirlenmek, aslında vücudumuzun hayatta kalmak için evrimsel olarak geliştirdiği bir…

Elektrik Akımının Temel Büyüklüğü: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Elektrik akımı, modern toplumların temel yapı taşlarından biridir. Kendi hayatlarımızda enerjiyle sürekli iç içe yaşamamız, çoğu zaman bu karmaşık mekanizmayı gündelik deneyimlerden soyutlayarak unutmamıza yol açar. Elektrik akımının toplumsal yapılar ve bireylerin etkileşimindeki rolü ise çoğu zaman göz ardı edilen bir olgudur. Enerjinin toplumsal anlamda taşıdığı güç ve etkiler, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkilerinin şekillendiği alanlardır. Bu yazının amacı, elektrik akımının yalnızca teknik bir kavram olmanın ötesinde, toplumsal yapılarla nasıl iç içe geçtiğini keşfetmektir. Elektriğin, bireylerin yaşamlarına nasıl dokunduğuna ve toplumdaki eşitsizliklerle nasıl…

Kaynakların Kıtlığına Dair Bir Giriş: İnsan, Seçimler ve “Musiki mi Musiki mi?” Mikrofonun önünde sadece bir ekonomist değil, günlük hayatta kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen herkes durur. Zamanımız sınırlıdır; dikkatimiz, para birikimimiz, hatta duygusal enerjimiz sınırlıdır. Bir konser biletine harcanan para ile yeni ekipman almak arasında seçim yapmak zorunda kalmak; pandemi sonrası müzik trendlerine yatırım mı yoksa eğitime mi öncelik vermek gerektiğini tartışmak hep bu kıtlığın ürünüdür. “Musiki mi musiki mi?” sorusu, yüzeyde benzer iki olasılığı ayırt etme çabası gibi görünse de aslında ikame seçenekler arasındaki seçimlerin ekonomik bir alegorisidir. Bu yazıda bu soruyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal…

Anestezi Hemşiresi Sayısal Mı? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Anestezi hemşiresi olmak, hem teknik bilgi hem de insani beceriler gerektiren, oldukça özel bir meslek. Peki, anestezi hemşiresi olmak için gerekli yetkinlikler sayısal mı, yoksa daha çok insani yönler mi ön planda? İçimdeki mühendis, “Bu tamamen sayısal bir meslek. Matematiksel düşünme ve teknik bilgi gerektiriyor” diyor. İçimdeki insan tarafı ise, “Hayır, burada aynı zamanda duygusal zekâ ve insana dokunma becerisi de çok önemli,” diye yanıtlıyor. Her iki bakış açısını da ele alarak, anestezi hemşiresinin işini anlamaya çalışalım. Sayısal Yön: Teknik Bilgi ve Analitik Düşünce İçimdeki mühendis böyle diyor: “Anestezi hemşiresinin mesleki yetkinlikleri,…