Vizyonunuz Ne Demek?
Vizyon deyince çoğu insanın aklına hemen şirketlerin ya da liderlerin büyük, parlak hedefleri gelir. Bir şeyin vizyonu olduğunda, genellikle bir tür “yüksek sesle söylenen, etkileyici cümleler” beklersiniz: “Dünyayı değiştireceğiz!” “Sonsuz başarının kapılarını aralayacağız!” falan… Hadi ama, hepimiz bunları duyduk. Ama vizyon gerçekten bu kadar parlak ve güllük gülistanlık mı? Bence değil. Aslında vizyon deyince, biraz da şüpheyle yaklaşmak gerek. Şimdi, hem sevdiğim hem de sevmediğim yanlarıyla bu konuya bakalım.
Vizyonun Güçlü Yönleri
Evet, kabul ediyorum, vizyonun güçlü yanları da var. İnsanları harekete geçiren, ilham veren bir gücü var. Birisinin “Hedefimiz bu!” dediği zaman, herkesin gözleri parlar. Çünkü insanların kendilerine bir amaç belirlemeleri çok önemli. Hedeflerin olduğu zaman, daha net ilerlersin, aksiyon alırsın. Bu da ister istemez insanları motive eder.
Özellikle liderlik dünyasında, etkili bir vizyonla yönlendirilen organizasyonlar, sadece bir adım önde değil, yıllar sonrasını planlıyor olabilir. Örneğin, Steve Jobs’ın Apple’ı kurarken ortaya koyduğu “dünyayı değiştirecek ürünler” vizyonu, hem çalışanlarını hem de kullanıcıları bir araya getirdi. Yani, vizyon bir tür “büyük resim” sunarak insanları bağlayabilir. Ancak…
Vizyonun Zayıf Yönleri
Vizyon, bence çoğu zaman belirsizlikten başka bir şey değil. Hadi gelin biraz gerçekçi olalım: “Dünyayı değiştireceğiz!” demek çok havalı bir hedef, ama sonrasında bunun nasıl yapılacağı konusunda kimse bir şey söylemiyor. Bu da bir noktada karşımıza boş bir vaat olarak çıkabiliyor. Ne zaman “Bana bir vizyon ver!” diye biriyle tartıştıysam, genelde “Geleceği, biz şekillendireceğiz!” gibi bir cümleyle karşılaşırım. Hadi ama, bu koca bir boşluk. Nerede o somut hedefler?
Vizyon demek, aslında zaman zaman belirsizlik demek. Vizyon sahibi olmak, bazen sadece “nereye gittiğini bilmeden yürümek” gibi olabilir. Bunu söylemek, elbette kolay değil, çünkü kimse vizyonunun eksik olduğunu kabul etmek istemez. Ama şirketlerin ya da kişilerin çoğu zaman sadece havalı kelimelerle yetindiğini görmek de insanı fazlasıyla hayal kırıklığına uğratabiliyor.
Vizyonun Gerçekliği
Vizyon, öyle bir kavram ki, her an karşınıza çıkabilir. Eğer iş dünyasında iseniz, şirketinizin ya da takımınızın vizyonunu belirlerken gerçekçi olmanız gerek. Sadece “yıldızlara ulaşmak” gibi bir bakış açısı, bazen size çok uzakta olan bir hedef gibi görünebilir. Oysa işin içinde somut, ulaşılabilir adımlar olsa, o vizyon daha gerçekçi hale gelir.
Bu noktada, pek çok şirketin vizyonunun sadece bir şemaya dönüşüp, yalnızca duvarlarda asılı kaldığı gerçeğini unutmamalı. Hedefler, vizyonu bir çerçeveye sokmak demektir. Eğer hedef yoksa, vizyonun hiçbir anlamı kalmaz. Şu meşhur “Daha iyi bir dünya” gibi genel ifadeler yerine, gerçekten “Nasıl bir dünya?” diye sormak gerek. Eğer somut bir hedef belirlemezseniz, vizyon, bir tür göz boyama haline gelir.
Vizyonun Sizi Nereye Götürebileceği
Vizyon, bazen karşınıza çıkabilecek tehlikeleri görmemenizi de sağlayabilir. Aydınlık bir yol görüp ona doğru koşarken, yolun sonunun bir uçurum olduğunu fark etmeniz zorlaşabilir. İşte bu noktada, vizyonun negatif etkileri devreye girer. Eğer bir vizyonu sadece “neyin doğru olduğunu bildiğiniz” şekilde takip ederseniz, size zarar verebilir. Gerçekçi bir vizyon, başarıya giden yolu inşa ederken, sizi sürekli gözlemleyen bir pusula gibi olmalı.
Vizyon ve İletişim: Gerçekçi Bir İkilik
“Vizyon” diyince, aslında çoğu zaman insanlar sadece kendilerini “gerçekçi” bir konumda görmek ister. Bunu gerçekten anlatabilmek için, somut hedeflerin yer aldığı ve bu hedeflerin nasıl ulaşılacağını gösteren bir plan gerekir. Peki ya büyük konuşmalar? Kimse, “Yavaş ama emin adımlarla ilerliyoruz” gibi bir cümleyi lider olarak söylemek istemez, değil mi? Çünkü büyük bir hedef koymak, gücün simgesi gibi algılanır. Ama bazen sadece kelimelerle oynamak, gerçek bir vizyonun önüne geçebilir.
Sonuçta Ne Anlama Geliyor?
Vizyon, büyük ve etkileyici bir kavram. Evet, dünyayı değiştirebilirsiniz, ama nasıl? Sadece 15 saniyelik Instagram videoları ile bir şeyler anlatmak, insanları gerçekten değiştirebilir mi? Bence değil. Vizyon, evet; ama gerçekçi bir temele oturtulmalı. Eğer vizyon bir tür boşluk olarak bırakılırsa, kısa vadede ses getirebilir, ama uzun vadede sadece bir hayal olur.
Şimdi, bir soruyla bitirelim: Vizyonunuz ne kadar gerçekçi ve somut? “Daha iyi bir dünya” hedefiyle mi ilerliyorsunuz, yoksa o “daha iyi dünya”yı kurmak için gerçek adımlar atmayı mı planlıyorsunuz? Bu, sizin vizyonunuzun gücünü test edecek bir soru.